Giriş
Psöriyazis, sadece cildi etkileyen bir rahatsızlık değil; aynı zamanda metabolik hastalıklarla da sıkı bağlantısı bulunan kronik inflamatuar bir hastalıktır. Son dönemde Glukagon Benzeri Peptid-1 (GLP-1) receptor agonistlerinin psöriyazis yönetiminde potansiyel faydaları dermatoloji pratiğinde önem kazanmaktadır. University of Pennsylvania’dan Dermatoloji Profesörü Dr. Joel Gelfand, Fall Clinical 2026 etkinliğinde GLP-1 kullanımında hasta seçimi, kilo odaklı hasta iletişimi ve yaklaşan monoterapi denemesi hakkında önemli bilgiler paylaştı.
GLP-1 Tedavisinde Hasta Seçimi ve Klinik Yaklaşımlar
Dr. Gelfand’ın vurguladığı gibi, dermatologların hastalarla kilo problemleri hakkında rahatça konuşabilmesi büyük önem taşıyor. Kiloyla ilişkili problemlerin psöriyazisin tedavi yanıtını, hastanın tamamen iyileşme ve remisyona girme şansını etkilediği bilinmektedir. Bu nedenle hastanın kilo durumu ve birlikte var olan metabolik hastalıkları sorgulamak tedavi planlamasında kritik rol oynar.
GLP-1 tedavisi için adaylık daha çok vücut kitle indeksi (BMI) yükseldikçe, özellikle 30'lu değerlerin ortalarında ve eşlik eden metabolik sorunlar varsa artar. Bu sorunlar arasında hipertansiyon, yüksek HbA1c, prediyabet, kardiyovasküler hastalık öyküsü, karaciğer fonksiyon bozuklukları ve yağlı karaciğer hastalığı yer alır. Ayrıca uyku apnesi gibi sorunlar da sorgulanmalıdır.
GLP-1 tedavisinin psöriyazis ve psöriatik artritin seyrine olumlu katkı sağlayabileceğinin yanı sıra hastanın genel metabolik sağlığını da iyileştirdiği düşünülmektedir. Zor tedavi edilen hasta popülasyonlarında yapılan TOGETHER-PsO çalışması, ortalama BMI’si yaklaşık 40 olan hastalarda yararını göstermiştir.
Yeni Onaylanacak Monoterapi Denemesi ve Klinik Değerlendirme
Dr. Gelfand ayrıca, yakın zamanda başlayacak olan hafif ve orta şiddette psöriyazisi olan hastalarda GLP-1 monoterapisinin etkinliğini araştıracak bir klinik çalışmayı duyurdu. Psöriyazis hastalarının ciltlerindeki T düzenleyici hücrelerde GLP-1 reseptörlerinin bulunduğu, bu yolla anti-inflamatuar etkilerin ortaya çıkabileceği belirtilmiştir. Bazı hastalarda GLP-1 tek başına klinik iyileşme sağlayabilir, bu da hastalık yönetim paradigmasını değiştirebilir.
Hidradenitis süpürativa gibi diğer inflamatuar cilt hastalıklarında da benzer tedavi yaklaşımlarının faydalı olabileceği düşünülmekte ve bu konuda çalışmaların artması beklenmektedir.
Sonuç ve Klinik Perspektif
Psöriyazis tedavisinde GLP-1 reçetesi yazmak ya da hastaları bu konuda başka branşlara yönlendirmek dermatologların yeni sorumlulukları arasında yer almaktadır. Dr. Gelfand gibi uzmanlar, bu konuda bilgi sahibi olunması ve gerektiğinde tedavinin başlatılması gerektiğini vurgulamakta, multidisipliner çalışmanın önemine işaret etmektedir. Kilo yönetiminin psöriyazis tedavisinde yeri büyüktür ve GLP-1 agonistleri gelecekte hem cilt hem de metabolik komorbiditelerin yönetiminde önemli bir yer tutabilir.
Kaynak: dermatologytimes.com – GLP-1 Candidacy and Prescribing Considerations in Psoriasis
Bu yazı, belirtilen İngilizce kaynaktan yapay zekâ desteğiyle Türkçeleştirilip editöryal olarak uyarlanmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.