Dermatoloji alanında önemli bir yer tutan ekzama ve atopik dermatit (AD), 2026 Egzama Farkındalık Ayı'nda uzman görüşleri ve yeni klinik verilerle ele alındı. Bu kapsamda hastalığın kronik etkileri, bireyselleştirilmiş tedavi yöntemleri, sistemik terapiler ve hastaların tedaviye erişiminde yaşanan eşitsizlikler ön plana çıktı. Hekimler ve medikal estetik profesyonelleri için bu yazıda ay boyunca ortaya konan temel bulgular özlü şekilde sunulmaktadır.
Egzamanın Kronik Doğası ve Hastalık Yükü
Egzama çoğunlukla yalnızca kuru ya da tahriş olmuş cilt olarak algılansa da, Dermatolog Dr. Celina Feldman, hastalığın bağışıklık sistemi ve cilt bariyerini etkileyen kronik inflamatuar bir durum olduğunu vurguladı. Egzama sadece ciltteki görünür lezyonlarla sınırlı kalmayıp, hastaların uyku düzeni, ruh hali, sosyal ilişkileri ve günlük yaşam kalitesi üzerinde de derin etkiler yaratmaktadır.
Dr. Feldman; egzamanın sadece çocukluk hastalığı olmadığını, bazen erişkinlikte de ortaya çıkabildiğini ya da devam edebileceğini belirtti. Topikal kortikosteroidler (cilt üzerine uygulanan steroidler) konusunda ise, hastalar arasında güven endişelerinin tedavi yetersizliğine yol açabileceğinin altını çizdi. Etkili ve güvenli kullanım için doğru bilgilendirmenin önemli olduğuna dikkat çekti.
Hekimlere önerisi ise, sadece ciltte görülen belirtilere odaklanmak yerine hastaların kaşıntı şiddeti, gece uyanmaları, günlük aktiviteler, sosyal ilişkiler ve duygusal durumlarını da sorgulayarak hastalık yükünü kapsamlı değerlendirmeleri yönündeydi.
Bireyselleştirilmiş Tedavi ve Sistemik Seçenekler
Dr. Scott Stratman, ekzama tedavisinde bireyselleştirmenin ve tedavi sürecinin sürekli olarak değerlendirilmesinin kritik olduğunu vurguladı. Topikal, oral ve enjeksiyon yoluyla uygulanan çok sayıda tedavi seçeneği, hastalık şiddetine, yaşam tarzına ve hastanın tercihine göre bireysel tedavi planları oluşturmayı mümkün kılmaktadır. Ancak bu çeşitlilik, aynı zamanda tedavi seçiminin karmaşıklaşmasına neden olabilmektedir.
Stratman, genetik ve biyobelirteçlerin kullanıldığı hassas (precise) tıbbın, uygun tedavi seçiminde gelecekte önemli bir yere sahip olacağını ifade etti. Hekimlerin tedaviyi belirlerken hastaların değişen yaşam koşulları ve hastalık seyirlerini gözeterek iletişim kurması ve tedavi planlarını düzenli olarak gözden geçirmesi gerekmektedir.
Sistemik tedavi adayları için Dr. Raj Chovatiya, topikal tedavilerin yetersiz kalması durumunda mevcut biyolojik ajanların kullanımının önemini aktardı. Biyolojik tedavilerin etkinlik ve güvenlik verilerinin farklılıklarından bahsederek, klinik kanıtların dikkatli değerlendirilerek hastaya özel kararlar alınmasının gerekliliğine işaret etti.
Uzun Dönem Güvenlik Verileri
2026 Sonbahar Klinik Dermatoloji Konferansı'nda Dr. Christopher G. Bunick, AD tedavisinde kullanılan oral Janus kinaz (JAK) inhibitörlerinin yıllara yayılan güvenlik verilerini paylaştı. Yaklaşık 7 yıllık güvenlik takibinde kardiyovasküler olaylar, venöz tromboembolizm ve malignite oranları incelendi. Bunick, elde edilen uzun dönem verilerin genellikle güven verici olduğunu, ancak bireysel risk faktörlerinin değerlendirilmesinin ve tedavi altındaki hastaların izlenmesinin devam etmesi gerektiğini belirtti.
Hastalık Erişimi ve Bölgesel Eşitsizlikler
National Eczema Association tarafından hazırlanan 2026 Yerel ve Ulusal Atopik Dermatit Raporu, AD tanı sıklığı yaklaşık %2,3 olarak tahmin edilmiş ve yaklaşık 6.9 milyon kişiye karşılık geldiği belirtilmiştir. Ancak bu rakam, hastalığı olan herkesin değil, sağlık sistemi ile etkileşime girip tanı almış kişilerin sayısını yansıtmaktadır.
Raporda, dermatoloji ve alerji/immunoloji uzmanlığına erişimde coğrafi eşitsizlikler öne çıkmaktadır. ABD’de yaklaşık %13'lük bir nüfusun dermatolog veya alerji-immunoloji uzmanı olmayan bölgelerde yaşadığı bildirilmektedir. Bu durum, hastalar için uzun mesafeler kat etmeye, randevu gecikmelerine ve uzman erişimi konusunda sınırlamalara yol açmaktadır.
NEA temsilcisi Tenesha Wallace Hood, bu verilerin bölgesel bazda incelenmesinin, sadece ülke geneli ortalamalara bakmaktan daha faydalı olacağını ve yerel karar vericilere erişim iyileştirmelerinde yol göstereceğini vurguladı.
Tedavi Tercihleri ve Sağlık Sistemi Kullanımı
Raporda, AD hastalarının çoğunlukla topikal kortikosteroid tedavileri kullandığı belirtilirken, sistemik kortikosteroid kullanımının dupilumab gibi daha hedefe yönelik tedavilere göre daha sık yazıldığı görülmüştür. Özellikle kırsal bölgelerde dermatoloji ileri uygulayıcılarının artan rolü, uzman erişimi kısıtlı alanlarda önemli bir destek sunmaktadır.
Değerlendirme
Egzama ve atopik dermatit tedavisinde 2026 yılında kaydedilen ilerlemeler, hasta bakımında daha kapsamlı ve bireyselleştirilmiş yaklaşımların önemini ortaya koymaktadır. Uzun dönem güvenlik verilerinin artması ve sistemik biyolojik ajanların yaygınlaşmasıyla birlikte, hekimler hastaların yaşam kalitesini artırmaya odaklanmaktadır. Bununla birlikte, hastalığın sadece klinik belirtilere indirgenmemesi; uyku, ruh sağlığı, tedavi korkuları ve erişim eşitsizliklerinin göz önünde bulundurulması gerekliliği, tedavi başarısının temel unsurları olarak önemini korumaktadır. Medikal estetik ve dermatoloji uzmanlarının, gelişen tedavi seçenekleri ve hasta deneyimlerini bütüncül olarak değerlendirmesi, egzama yönetiminde başarının anahtarı olacaktır.
Kaynak: dermatologytimes.com – Eczema Awareness Month 2026: Key Takeaways
Bu yazı, belirtilen İngilizce kaynaktan yapay zekâ desteğiyle Türkçeleştirilip editöryal olarak uyarlanmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.