Kafe-au-lait lezyonları (CALM’ler) çocuklarda sık görülen pigmentasyon alanlarıdır. Genellikle herhangi bir sistemik hastalık belirtisi taşımazlar; ancak sayı, boyut ve ortaya çıkış zamana bağlı olarak altta yatan nörofibromatozis tip 1 (NF1) gibi RASopati sendromlarının habercisi olabilirler. Bu nedenle, dermatolog ve medikal estetik alanında çalışan hekimler, CALM’leri doğru yorumlamak ve gerektiğinde yönlendirme yapmak için dikkatli olmalıdır.
Kafe-au-lait Lezyonlarının Klinik Değerlendirmesi ve NF1 ile İlişkisi
CALM’lerin melanosit sayısındaki artıştan değil, melanin pigmentindeki artıştan kaynaklandığı bilinmektedir. 2021 yılında revize edilen NF1 tanı kriterleri, hastalık tanısı için 7 özellikten en az ikisinin bulunmasını şart koşar. Bunlardan biri olan CALM’ler, ergenlik öncesi 5 mm’den büyük en az 6 adet veya ergenlik sonrası 15 mm’den büyük en az 6 adet lezyon varlığında NF1 kriterlerindendir.
Diğer tanı kriterleri arasında intertrijinal alanlarda (cilt katlantıları) freklenme yani beneklenme, nörofibromlar, Lisch nodülleri (iriste görülen hamartomlar), optik yol gliomu, kemik lezyonları ve NF1 gen mutasyonu veya etkilenmiş ebeveyn yer alır.
Yaş Faktörüne Göre Risk Değerlendirmesi ve Ayırıcı Tanılar
Lezyonların değerlendirilmesinde yaş önemli bir parametredir. Erken çocukluk döneminde (örneğin 29 aylıktan küçük çocuklarda) 6 veya daha fazla CALM varlığı constitutional NF1 tanısı konma riskini %80’in üzerine çıkarır. Buna karşın ilerleyen yaşlarda, 29 aydan büyük çocuklarda, 6’dan az veya atipik CALM varlığı ise bu riski %1’in altında tutar.
NF1 benzeri hastalıklar da değerlendirmeye alınmalıdır. Legius sendromu, SPRED1 genindeki mutasyonların yol açtığı ve CALM ile intertrijinal freklenme gösteren ancak tam NF1 kliniği olmayan bir durumdur. Makulopapüler mastositoz, kabarık ve belirsiz sınırlı kahverengi lezyonlar ile karakterizedir, Darier işaretinin pozitif olması tanıyı destekler.
Segmental pigmentasyon ve ayrıca endokrin bozuklukların eşlik ettiği McCune-Albright sendromu ise segmental CALM ile poliozotik fibroz displazi ve kötü prognostik endokrin bozuklukları bir arada sunar. Ayrıca mozaik NF1 de benzer klinik görünüm verebilir.
Genetik Testlerin Önemi ve İzlem Önerileri
Genetik testler artık aile öyküsü yerine kullanılabilir ve hastalık yönetimini değiştireceği durumlarda önerilir. RASopati panelleri, SPRED1 genini dahil ederek, NF1 ve Legius sendromu ayrımını kolaylaştırır. Doğrulanmış NF1 hastalarında ise düzenli izlem ve kan basıncı takibi önemlidir.
Özetle, çocuklarda görülen CALM sayısı, boyutu ve yaşa göre yapılan risk değerlendirmesi ve uygun genetik testler, çoğu ailesini rahatlatırken, NF1 veya benzeri RASopatilerin erken tanı ve izleminde hayati rol oynar. Bu sayede hem kötü prognozlu komplikasyonların önlenmesi hem de gereksiz endişelerin azaltılması mümkün olur.
Kaynak: dermatologytimes.com – Don't Be Rash: When a Birthmark Is a Warning Sign
Bu yazı, belirtilen İngilizce kaynaktan yapay zekâ desteğiyle Türkçeleştirilip editöryal olarak uyarlanmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.